شهر هوشمند
نتایج شاخص Cities Future Readiness (CFRI) که با همکاری سازمان جهانی شهرهای هوشمند (WeGO) و چند نهاد بینالمللی منتشر شده، نشان میدهد لندن بهعنوان آمادهترین شهر جهان برای آینده رتبه نخست را کسب کرده است. این رتبهبندی آیندهنگری شهری را در ۱۰۲ شهر از ۷۵ کشور ارزیابی میکند و معیارهای آن شامل نوآوری، پایداری، حکمرانی و آمادگی دیجیتال است. نتایج این شاخص چشماندازهای نوینی درباره مسیر پیشروی شهری در عصر دیجیتال ارائه میدهد.
نمایشگاه جهانی شهر هوشمند ۲۰۲۶ (World Smart City Expo) قرار است از ۹ تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ در مرکز نمایشگاهی BEXCO در بوسان، کرهجنوبی برگزار شود و به یکی از مهمترین رویدادهای بینالمللی در حوزه نوآوری شهری تبدیل شود. این رویداد مشاهیر مدیران شهری، شرکتهای فناوری و نهادهای بینالمللی را گرد هم میآورد تا راهکارهای هوشمند برای شهرهای آینده را به نمایش بگذارند.
با گسترش چالشهای شهری در سراسر جهان، شهرهای موفق با تکیه بر فناوریهای نوین و نوآوریهای مدیریتی توانستهاند راهکارهای هوشمندانهای برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان و افزایش کارآمدی مدیریت شهری ارائه دهند. بررسی تجربه این شهرها نشان میدهد هوشمندسازی، زمانی اثربخش است که با مشارکت شهروندان و حل مسائل واقعی همراه شود.
نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی ایران با تمرکز بر حل پنج ابرچالش کلیدی کشور شامل محیط زیست، انرژی، سلامت، امنیت و آموزش، از ۲۲ تا ۲۵ دیماه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشود. این رویداد با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی و ارائه تخفیف ۷۰ تا ۹۰ درصدی برای شرکتهای دانشبنیان، بستری عملی برای نمایش محصولات بومی و پیوند صنعت با فناوری هوش مصنوعی فراهم کرده است.
شهرهای اروپایی با تکیه بر فناوریهای هوشمند، انرژیهای تجدیدپذیر و برنامهریزی انسانمحور، در حال بازتعریف مفهوم زندگی شهری هستند. کپنهاگ، آمستردام، لندن، وین و پاریس پنج نمونه موفق از شهرهای هوشمند پایدارند که نشان میدهند آینده شهرها چگونه ساخته میشود.
شهر هوشمند تنها به معنای استفاده از فناوریهای نوین و نصب حسگرها نیست. زمانی میتوان ادعا کرد شهر هوشمند واقعی شکل گرفته که حقوق شهروندی، عدالت دیجیتال، امنیت اطلاعات و مشارکت شهروندان در تصمیمسازیهای شهری بهصورت شفاف و عادلانه تأمین شود. تحقق این هدف نیازمند چارچوبهای حقوقی دقیق، مدیریت داده مسئولانه و تعادل میان فناوری و حقوق شهروندان است.
منطقه ۵ شهرداری اصفهان بهعنوان پیشرو در مسیر شهر هوشمند، موفق به راهاندازی ۶۰ خدمت کاملاً الکترونیکی و غیرحضوری شد. این خدمات از میان ۲۹۰ خدمت قابل دیجیتالیسازی انتخاب شده و با هدف ارتقای کیفیت خدماترسانی، کاهش مراجعات حضوری، صرفهجویی در زمان شهروندان و افزایش شفافیت اجرا شده است.
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، در حاشیه نمایشگاه فننما تأکید کرد که اصفهان در حوزه شهر هوشمند از جهان عقب مانده و باید هرچه سریعتر بهسمت «شهر کوانتومی» حرکت کند. او با اشاره به اهمیت دادهمحوری، مشارکت شرکتهای دانشبنیان و ایجاد گفتمان علمی، هشدار داد اگر این مسیر جدی گرفته نشود، فاصله اصفهان با شهرهای پیشرو جهان بیشتر خواهد شد.
وزارت کشور با اجرای طرح ملی «مدرسه شهردار» گام مهمی در حرفهایسازی مدیریت شهری برداشته است. طبق این طرح، شهرداران پیش از ورود به مسئولیت، دورههای تخصصی در حوزههای عمران، شهرسازی، ترافیک، فرهنگی–اجتماعی و بهویژه مدیریت شهر هوشمند را میگذرانند تا با دانش روز و مهارتهای مدیریتی مدرن، شهرها را اداره کنند. این برنامه میتواند نقطه آغاز تحول در ساختار مدیریت شهری کشور و بسترساز تحقق شهرهای هوشمند باشد.
با گسترش شهرهای هوشمند و دیجیتالی شدن خدمات شهری در جهان، برندها به فرصتی جدید برای ارتباط مؤثرتر با شهروندان دست یافتهاند. سرمایهگذاری جهانی در پلتفرمهای شهر هوشمند به سرعت در حال رشد است و همین موضوع باعث شکلگیری نسل تازهای از بازاریابی شهری و تعامل دیجیتال با مخاطبان شده است.