سال ۱۴۰۴ را میتوان نقطه عطفی برای ورود جدی هوش مصنوعی به خدمات واقعی و کاربردی در اکوسیستم استارتاپی ایران دانست. در این سال، مجموعهای از استارتاپهای ایرانی موفق شدند خدمات مبتنی بر AI را از مرحله ایده و آزمایش، به سطح استفاده عمومی و تجاریسازی برسانند.
ایران اکنون از نظر تعداد توسعهدهندگان هوش مصنوعی، در جایگاه دوم خاورمیانه قرار دارد؛ جایگاهی که ظرفیت بالای کشور برای توسعه خدمات فناورانه را نشان میدهد. این استارتاپها در حوزههایی مانند سلامت، گردشگری، کشاورزی، آموزش، امنیت، محتوا و پردازش زبان فارسی فعال هستند.
ایوا، دستیار هوشمند سفر توسعهیافته توسط سفرمارکت، نخستین دستیار مبتنی بر مدل زبانی GPT-4 در حوزه گردشگری ایران است. این سامانه با دادههای بومی آموزش دیده و امکان جستوجوی هوشمند بلیت، مقایسه قیمتها، پیشنهاد تاریخهای جایگزین، فیلتر پروازها و ارائه برنامه سفر کامل را فراهم میکند.
ایوا در سال جاری بهصورت گسترده در نسخه وب و اندروید سفرمارکت در دسترس قرار گرفت و هدف آن کاهش زمان تصمیمگیری و هزینه سفر کاربران است.
دیتامون یکی از شرکتهای پیشرو در حوزه پردازش متن و تصویر است که راهکارهای متنوعی برای سازمانها و نهادهای دولتی ارائه میدهد. محصولات این شرکت شامل تشخیص پلاک خودرو، تبدیل تصویر به متن، شناسایی اشیا، حذف پسزمینه تصاویر و تبدیل گفتار به متن است.
فناوریهای دیتامون در سامانههای نظارتی و زیرساختهای هوشمند مورد استفاده قرار گرفتهاند.
دکتر نکست یک پلتفرم سلامت دیجیتال مبتنی بر AI است که خدمات تشخیص هوشمند بیماری و مشاوره پزشکی آنلاین را ارائه میدهد. این استارتاپ با اتصال بیش از ۵ هزار پزشک به بیماران و دقت تشخیص بالای ۸۵ درصد، زمان مشاوره را به نصف کاهش داده است.
در سال ۱۴۰۴، دکتر نکست با جذب ۳ میلیون دلار سرمایه، خدمات خود را به مناطق روستایی گسترش داد و پایش بیماریهای مزمن با دستگاههای پوشیدنی را راهاندازی کرد.
LanGeek یک پلتفرم آموزشی مبتنی بر پردازش زبان طبیعی است که آموزش زبان انگلیسی را بهصورت شخصیسازیشده ارائه میدهد. این سامانه شامل فلشکارتهای هوشمند، آمادگی آزمونهای IELTS و SAT و تحلیل پیشرفت یادگیری است.
لنگیک با بیش از ۱۰۰ هزار کاربر فعال، در سال جاری ۲ میلیون دلار سرمایه جذب کرد و الگوریتمهای خود را برای زبان فارسی بهبود داد.
آریس در حوزه کشاورزی هوشمند فعالیت میکند و با تحلیل تصاویر گیاهان، بیماریها را با دقت ۹۰ درصد شناسایی میکند. این پلتفرم راهکارهای درمانی ارائه میدهد و هزینه سمپاشی را تا ۲۵ درصد کاهش داده است.
آریس بیش از ۲۰ هزار کشاورز را پوشش میدهد و با نهادهای مرتبط در حوزه آبیاری هوشمند همکاری دارد.
سیناکر یک پلتفرم مدیریت سلامت مبتنی بر هوش مصنوعی است که دادههایی مانند قند خون، فشار خون و وزن را تحلیل میکند. این سامانه با اتصال به تجهیزات هوشمند پزشکی، امکان پایش مستمر بیماران و هشداردهی در شرایطغیرطبیعی را فراهم میسازد و نقش مهمی در مدیریت بیماریهای مزمن دارد.

عصر گویش در حوزه تبدیل گفتار به متن فعالیت میکند و با استفاده از مدلهای NLP فارسی، به دقت ۹۵ درصد دست یافته است. این استارتاپ با جذب ۲ میلیون دلار سرمایه، خدمات خود را در اپلیکیشنهای موبایل، اداری و سیستمهای هوشمند گسترش داده و بیش از ۵۰ هزار کاربر دارد.
ایبو یک پلتفرم ایرانی است که خدماتی مانند تبدیل فایلهای PDF و تصویر به Word، تبدیل گفتار به نوشتار و طراحی سامانههای آنلاین ارائه میدهد. این شرکت با اپراتورهایی مانند ایرانسل و همراه اول همکاری دارد و بخشی از نیاز سازمانها در حوزه پردازش محتوا را پوشش میدهد.
فرادید در حوزه تشخیص چهره و سیستمهای نظارتی هوشمند فعالیت میکند. این پلتفرم با مدلهای یادگیری ماشین و ادغام با اینترنت اشیا، نظارت لحظهای را ممکن کرده و با سرمایهگذاری ۲.۵ میلیون دلاری، در مراکز عمومی مورد استفاده قرار گرفته است.
دیتاک یکی از شرکتهای باسابقه در حوزه AI و فناوری اطلاعات است که از سال ۱۳۹۶ فعالیت میکند. محصولات این شرکت شامل سکوی هوشمند پردازش داده، تلهباتها و سامانههای روابط عمومی هوشمند است. دیتاک با سازمانهایی مانند نهاد ریاست جمهوری، اسنپ و بانک شهر همکاری دارد.
ده استارتاپ معرفیشده، تصویری روشن از بلوغ تدریجی هوش مصنوعی در ایران ارائه میدهند. این شرکتها نشان دادهاند که AI میتواند فراتر از آزمایشگاه و شعار، به خدمت واقعی در زندگی روزمره، سلامت، آموزش، امنیت و اقتصاد کشور تبدیل شود.
با تداوم سرمایهگذاری، همکاری دانشگاهها و توسعه نیروی انسانی متخصص، انتظار میرود هوش مصنوعی در دهه آینده به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد دانشبنیان ایران بدل شود.
برای مطالعه مقالات بیشتر به سایت خانه متاورس ایران سر بزنید.